Sáng 8-7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình dự án Luật. Ảnh: media.quochoi.vn
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo làm rõ nội hàm “bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc”, gắn kiến trúc với bảo tồn và phát huy giá trị di sản, văn hóa vùng miền; khuyến khích phát triển kiến trúc mang bản sắc vùng miền, phù hợp điều kiện tự nhiên, lịch sử, xã hội của từng địa phương để xây dựng các yếu tố nhận diện, đánh giá và bảo vệ công trình kiến trúc có giá trị như một loại hình văn hóa đặc thù.
Dự thảo hoàn thiện công cụ quản lý kiến trúc, đặc biệt là quy chế quản lý kiến trúc, thi tuyển phương án kiến trúc, đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Trong đó, đối với thi tuyển kiến trúc, bổ sung quy định về thi tuyển ý tưởng kiến trúc và tuyển chọn ý tưởng, phương án kiến trúc; bổ sung quy định công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình thuộc dự án đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt, công trình thuộc dự án không sử dụng vốn đầu tư công thì không bắt buộc phải thi tuyển kiến trúc; trường hợp cần thiết phải thi tuyển kiến trúc thì người có thẩm quyền quyết định trên cơ sở bảo đảm tiến độ thực hiện của dự án… để phù hợp với thực tiễn và trình tự, thủ tục quy định tại pháp luật về đầu tư, pháp luật về xây dựng.
Dự thảo bỏ quy định việc UBND cấp tỉnh phải trình HĐND cùng cấp thông qua Quy chế quản lý kiến trúc trước khi ban hành; bỏ quy định việc UBND cấp tỉnh phải có ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng đối với quy chế quản lý kiến trúc của đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I là thành phố trực thuộc Trung ương.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải báo cáo thẩm tra. Ảnh: media.quochoi.vn
Báo cáo thẩm tra về dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho rằng, đa số các quy định trong dự thảo Luật có tính khả thi, phù hợp với định hướng đổi mới công tác lập pháp.
Tuy nhiên, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị cần cân nhắc việc phân cấp hoàn toàn cho UBND cấp xã ban hành Quy chế quản lý kiến trúc ngay thời điểm hiện nay, sẽ gặp khó khăn do trình độ, năng lực cán bộ cơ sở. Do vậy cần được xem xét nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng cấp xã tổ chức lập, cơ quan chuyên môn cấp trên có ý kiến thẩm định, hoặc UBND cấp tỉnh phải ban hành “Khung quy chế mẫu” để áp dụng thống nhất.
Bên cạnh đó, việc phân cấp cho UBND các cấp (bao gồm cả cấp xã) tự xác định và cụ thể hóa bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc có thể phát sinh vướng mắc do kiến trúc là lĩnh vực chuyên môn rất sâu, có tính hệ thống, liên vùng.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị nghiên cứu chỉnh lý quy định này theo hướng UBND cấp tỉnh ban hành Bộ tiêu chí, Khung hướng dẫn chung về bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn, cấp xã căn cứ theo các quy định khung này để thực hiện mà không tự quy định lại các tiêu chí về bản sắc văn hóa.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định thảo luận tại phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn
Thảo luận tại phiên họp, về quy định phân cấp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng chưa nên phân cấp hoàn toàn cho UBND cấp xã ngay mà có thể giao cho UBND cấp tỉnh. Tùy theo điều kiện, hoàn cảnh về địa phương và năng lực của cấp xã, UBND cấp tỉnh quyết định phân cấp cho UBND cấp xã theo yêu cầu quản lý, đáp ứng yêu cầu công việc.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, bên cạnh quan tâm đến kiến trúc mặt đất, cần nghiên cứu quy định về kiến trúc dưới mặt đất tại các đô thị lớn. Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý về tính bản sắc văn hóa và tính kế thừa trong các kiến trúc hiện đại; số hóa và quản lý kiến trúc bằng công nghệ đối với công trình quy mô lớn, công trình công cộng ngay từ giai đoạn thẩm định và thiết kế kiến trúc.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị cần quan tâm trong dự thảo Luật vấn đề nâng cao vai trò của kiến trúc sư trưởng và Hội đồng kiến trúc; phải quy định rõ ràng về địa vị pháp lý, quyền hạn và trách nhiệm của Hội đồng kiến trúc quốc gia và cấp tỉnh, thành phố. Đồng thời tăng cường quy định về thi tuyển phương án kiến trúc rộng rãi đối với tất cả công trình quy mô lớn, các vị trí, không gian công cộng, quảng trường để chọn phương án tối ưu nhất.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, trên cơ sở kết quả phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc tại kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất.
