Những ngày nắng nóng đỉnh điểm, nhiều người có chung một "công thức giải nhiệt": sáng uống trà gừng cho ấm bụng, trưa ăn dưa hấu ướp lạnh, chiều làm thêm một cốc trà sữa đá hoặc nước ngọt có gas. Cảm giác mát lạnh tức thì khiến không ít người tin rằng đây là cách giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, không phải thực phẩm nào cũng nên ăn nhiều trong thời tiết oi bức. Điều quan trọng không chỉ là ăn gì, mà còn là ăn bao nhiêu và ăn vào thời điểm nào. Một số thực phẩm vốn tốt cho sức khỏe nhưng nếu sử dụng không hợp lý vẫn có thể khiến hệ tiêu hóa phải làm việc vất vả hơn hoặc gây khó chịu ở những người có cơ địa nhạy cảm.
Trong dân gian có câu: "Thuận theo mùa mà ăn." Dù không phải mọi kinh nghiệm truyền miệng đều có cơ sở khoa học tuyệt đối, nhưng nhiều lời khuyên về ăn uống trong mùa hè lại khá phù hợp với các nguyên tắc dinh dưỡng hiện đại.
Gừng và dưa hấu: Không phải kiêng hoàn toàn, nhưng đừng lạm dụng
Gừng: Gia vị tốt nhưng không nên dùng quá nhiều
Gừng là một trong những gia vị quen thuộc nhất trong bữa ăn của người Việt. Các nghiên cứu cho thấy gừng chứa gingerol và shogaol – những hợp chất có đặc tính chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác buồn nôn.
Chính vì vậy, nhiều người có thói quen uống trà gừng hoặc ăn gừng mỗi ngày. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc càng ăn nhiều càng tốt.
Theo chuyên gia dinh dưỡng, gừng có vị cay, tạo cảm giác ấm nóng. Đối với người đang bị viêm họng, nhiệt miệng, táo bón, nóng trong hoặc mắc bệnh dạ dày cấp tính, việc sử dụng quá nhiều gừng có thể làm tăng cảm giác nóng rát và khó chịu.
Ngoài ra, uống trà gừng quá đậm vào buổi tối cũng có thể khiến một số người tỉnh táo hơn bình thường, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Lời khuyên là chỉ nên dùng gừng như một loại gia vị hoặc pha trà với lượng vừa phải, thay vì coi đây là "thần dược" để sử dụng hằng ngày.
Dưa hấu: Giải nhiệt nhưng cần ăn đúng cách
Nhắc đến mùa hè, dưa hấu gần như là loại trái cây được lựa chọn đầu tiên nhờ vị ngọt mát và hàm lượng nước lên tới hơn 90%.
Bên cạnh vitamin A, vitamin C và chất chống oxy hóa lycopene, dưa hấu còn giúp bổ sung nước cho cơ thể sau khi hoạt động ngoài trời.
Tuy nhiên, điều nhiều người bỏ qua là cách ăn. Ăn quá nhiều dưa hấu trong một lần, đặc biệt là dưa hấu vừa lấy từ ngăn mát hoặc ngăn đông tủ lạnh, có thể khiến người có hệ tiêu hóa nhạy cảm bị đầy bụng, đau bụng hoặc tiêu chảy.
Ngoài ra, dưa hấu cũng chứa lượng đường tự nhiên tương đối cao. Vì vậy, người mắc đái tháo đường hoặc đang kiểm soát cân nặng cũng cần chú ý khẩu phần.
Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên ăn khoảng 200-300g mỗi lần và tránh ăn quá sát giờ đi ngủ.
4 thực phẩm nên xuất hiện nhiều hơn trên mâm cơm mùa hè nóng nực
Nếu gừng và dưa hấu cần sử dụng hợp lý thì dưới đây là 4 loại thực phẩm được nhiều chuyên gia đánh giá phù hợp với thực đơn mùa hè nhờ giàu nước, vitamin, khoáng chất và dễ tiêu hóa.
1. Đậu xanh - Thực phẩm giúp bù nước và bổ sung chất chống oxy hóa
Đậu xanh từ lâu đã được xem là món ăn "quốc dân" của mùa hè. Loại hạt này giàu vitamin nhóm B, kali, magie, folate và nhiều hợp chất chống oxy hóa như vitexin, isovitexin.
Một bát chè hoặc canh đậu xanh nấu ít đường không chỉ giúp bổ sung nước mà còn cung cấp chất xơ, tạo cảm giác no lâu và hỗ trợ hệ tiêu hóa. Để giữ được hương vị tự nhiên, nên nấu vừa chín tới và hạn chế cho quá nhiều đường.
2. Hạt sen - Nguồn protein thực vật tốt cho sức khỏe
Không chỉ là nguyên liệu quen thuộc trong các món chè, hạt sen còn chứa nhiều protein thực vật, kali, magie và vitamin B. Đặc biệt, loại thực phẩm này có chỉ số đường huyết thấp hơn nhiều món ăn vặt khác nên phù hợp với nhiều đối tượng.
Bạn có thể chế biến thành: Chè hạt sen; canh hạt sen nấu sườn; cháo hạt sen; hầm cùng gà hoặc vịt. Đây đều là những món ăn nhẹ bụng, thích hợp trong những ngày thời tiết oi bức.
3. Thịt vịt - Nguồn đạm chất lượng cao cho mùa hè
Nếu mùa đông nhiều người ưu tiên thịt bò hoặc thịt cừu thì mùa hè, thịt vịt lại là lựa chọn được nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao.
Thịt vịt giàu protein, vitamin B3, vitamin B6, sắt, kẽm và selen. So với nhiều loại thịt đỏ, thịt vịt cũng dễ chế biến thành các món canh hoặc món luộc thanh đạm hơn.
Một số món phù hợp trong mùa hè gồm: Vịt luộc; canh vịt nấu bí đao; cháo vịt; vịt hầm hạt sen.
4. Mướp đắng - Giàu vitamin C và chất chống oxy hóa
Không phải ai cũng yêu thích vị đắng của khổ qua, nhưng đây lại là một trong những loại quả giàu dưỡng chất. Ngoài vitamin C, mướp đắng còn chứa nhiều polyphenol, flavonoid và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Một số nghiên cứu cũng đang đánh giá vai trò của các hoạt chất trong mướp đắng đối với quá trình chuyển hóa đường huyết, dù chưa đủ bằng chứng để thay thế thuốc điều trị.
Nếu ngại vị đắng, bạn có thể: xào cùng trứng; nhồi thịt hấp; nấu canh; trộn salad sau khi chần sơ.
Muốn khỏe trong hè nắng nóng, đừng chỉ chăm chăm tìm "thực phẩm thần kỳ"
Theo các chuyên gia, không có loại thực phẩm nào đủ khả năng "thanh nhiệt", "giải độc" hay "bổ khí" chỉ sau vài bữa ăn. Điều thực sự tạo nên khác biệt là duy trì một chế độ sinh hoạt khoa học trong suốt mùa hè:
- Uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể.
- Bổ sung nhiều rau xanh và trái cây tươi.
- Hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống nhiều đường.
- Không lạm dụng đồ uống quá lạnh.
- Ngủ đủ 7-9 giờ mỗi ngày.
- Tập thể dục vào sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh khung giờ nắng gắt.
Nhìn dưới góc độ khoa học, lời dặn của người xưa về việc điều chỉnh chế độ ăn trong Tam Phục không hoàn toàn là mê tín. Điều cốt lõi nằm ở việc lựa chọn thực phẩm theo mùa, ăn uống điều độ và lắng nghe tín hiệu của cơ thể.
Thay vì chạy theo những món ăn được quảng cáo là "giải nhiệt thần tốc", hãy bắt đầu từ những nguyên liệu quen thuộc như đậu xanh, hạt sen, thịt vịt hay mướp đắng. Một bữa cơm cân bằng, đủ chất cùng lối sống điều độ vẫn là "bí quyết" đơn giản nhưng hiệu quả nhất để cơ thể vượt qua những ngày nắng nóng kéo dài.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: QQ)
