Có một giai đoạn, Lily - một phụ nữ Nhật Bản ngoài 40 tuổi - thường xuyên trở về nhà sau giờ làm trong trạng thái kiệt sức.
Bữa tối cần chuẩn bị, quần áo chưa giặt, nhà cửa cần dọn, con cái vẫn cần được quan tâm. Càng cố hoàn thành mọi thứ, cô càng dễ cáu gắt. Những hôm không làm được như dự định, cảm giác đầu tiên không phải là "hôm nay mình đã quá mệt", mà lại là tự trách bản thân.
- Tại sao mình không chăm sóc gia đình tốt hơn?
- Tại sao người khác làm được mà mình lại không?
- Tại sao vừa làm việc, vừa làm mẹ, làm vợ lại khó đến thế?
Cuối cùng, Lily quyết định thay đổi hoàn toàn lịch sinh hoạt: đi ngủ sớm và thức dậy lúc 4 giờ sáng.
Một video ghi lại buổi sáng của cô từng thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. Nhiều người kinh ngạc trước sự kỷ luật ấy. Nhưng điều đáng chú ý hơn không nằm ở chuyện Lily thức dậy lúc mấy giờ, mà ở cách một phụ nữ trung niên phải tìm mọi cách để "chia lại" 24 giờ của mình.
4 giờ sáng: Khi cả nhà còn ngủ, việc nhà đã bắt đầu
4 giờ sáng, căn nhà vẫn im lặng. Lily thức dậy và bắt đầu làm mọi việc thật nhẹ nhàng để không đánh thức chồng con.
Việc đầu tiên của cô thậm chí không phải đánh răng hay pha cà phê, mà là dọn phòng tắm. Bồn cầu được lau sạch, sàn được vệ sinh, khăn tay được thay mới. Sau đó, cô mở cửa sổ để không khí lưu thông rồi mới dành thời gian vệ sinh cá nhân.
Khoảng 4 giờ 20 phút, Lily xử lý bát đĩa đã được máy rửa sạch từ tối hôm trước và bật máy giặt.
Chiếc máy rửa bát là một trong những thiết bị cô chủ động sử dụng để giảm bớt thời gian lao động thủ công. Thay vì đứng rửa bát vào buổi tối khi đã mệt, cô chỉ cần xếp bát vào máy, sáng hôm sau mất vài phút cất chúng về đúng vị trí.
Đó cũng là nguyên tắc Lily dần áp dụng cho việc nhà: Việc nào máy móc có thể làm thì để máy móc làm, việc nào có thể chuẩn bị trước thì không nhất thiết phải chờ đến tối.
4 giờ 30 phút: Chuẩn bị cả bữa tối trước khi đi làm
Khoảng 4 giờ 30 phút, Lily bắt đầu vào bếp. Không chỉ bữa sáng, cô còn sơ chế hoặc chuẩn bị trước phần lớn bữa tối của gia đình.
Trước đây, buổi tối của Lily thường bị "nuốt chửng" bởi hàng loạt công việc: về nhà, nấu cơm, dọn bếp, giặt đồ, sắp xếp nhà cửa rồi mới được nghỉ. Đến lúc nằm xuống, cơ thể đã kiệt sức nhưng đầu óc vẫn căng như dây đàn.
Sau đó, cô thử đảo ngược nhịp sinh hoạt. Lily gọi cách làm này là đưa phần lớn việc nhà sang ban ngày, với tỷ lệ khoảng 9:1 giữa sáng và tối.
Nhờ chuẩn bị trước, buổi tối cô chỉ cần hoàn thiện hoặc hâm nóng món ăn. Sau bữa tối, thời gian còn lại chủ yếu dành cho gia đình và nghỉ ngơi.
Khoảng 9 giờ 30 tối, Lily và con gái đi ngủ. Trong khi trước kia đây có thể là lúc cô còn đang đứng trong bếp, thì nay một ngày đã gần như kết thúc.
5 giờ sáng: Việc nhà không còn là trách nhiệm của riêng mẹ
Khi máy giặt kết thúc chu trình, Lily mang quần áo đi phơi. Nhưng có một chi tiết đáng chú ý: cô không làm tất cả mọi việc. Con gái Lily phụ trách gấp quần áo.
Một công việc nhỏ, nhưng lại cho thấy sự thay đổi quan trọng trong cách gia đình vận hành. Khi mỗi thành viên đảm nhận một phần phù hợp, người mẹ không còn phải trở thành "trung tâm dịch vụ" cho cả nhà.
Khoảng thời gian tiết kiệm được, Lily dành cho chính mình. Cô chăm sóc da, trải thảm yoga và tập giãn cơ vài phút.
Với một phụ nữ đã ngoài 40 tuổi, Lily nhận thấy thể lực của mình không còn giống như khi đôi mươi hay ba mươi. Sau một ngày đi làm, việc tiếp tục lao vào hàng giờ việc nhà khiến cơ thể ngày càng mệt mỏi.
Bởi vậy, mục tiêu của cô không còn là làm được càng nhiều càng tốt, mà là tìm một nhịp sống khiến mình ít kiệt sức hơn.
5 giờ 30 phút: Cuối cùng cũng có một khoảng thời gian thuộc về riêng mình
Sau khi phần lớn việc nhà đã hoàn tất, Lily dành khoảng nửa giờ làm những việc mình thích. Có hôm cô chỉnh sửa video, có hôm viết kế hoạch, tự massage hoặc đơn giản chỉ ngồi yên. Đây có lẽ mới là khoảng thời gian xa xỉ nhất trong lịch trình của nhiều phụ nữ trung niên.
Không phải một món đồ đắt tiền hay chuyến du lịch xa, mà là vài chục phút trong ngày không có ai gọi "mẹ ơi", không có nồi cơm cần bật, quần áo cần gấp hay tin nhắn công việc cần trả lời.
Đến khoảng 6 giờ, Lily trang điểm, làm tóc và chuẩn bị đi làm.
6 giờ 30, chồng và con gái bắt đầu thức dậy. Gia đình ăn sáng cùng nhau. Lily dọn nhanh một vài khu vực, thay quần áo và khoảng 8 giờ rời nhà tới công ty.
Một ngày làm việc bên ngoài chính thức bắt đầu, dù trên thực tế cô đã làm việc suốt gần 4 tiếng trước đó.
Điều đáng nói không phải "phụ nữ nên dậy lúc 4 giờ sáng"
Nhìn lịch sinh hoạt của Lily, không ít người sẽ nghĩ: "Thật đáng nể".
Điều đó đúng. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc ca ngợi một người phụ nữ có thể dậy từ 4 giờ sáng, làm hàng loạt việc nhà rồi vẫn đi làm, câu chuyện rất dễ bị hiểu theo một hướng khác: phụ nữ chỉ cần quản lý thời gian tốt hơn thì sẽ cân bằng được tất cả.
Thực tế không đơn giản như vậy. Phía sau lịch trình của Lily là một giai đoạn dài cô cảm thấy mình luôn thất bại ở một vai trò nào đó.
Đi làm thì lo cho gia đình.
Ở nhà thì nghĩ đến công việc.
Mệt quá không muốn nấu cơm thì thấy có lỗi. Nhà hơi bừa thì lại tự cho rằng mình chưa đủ đảm đang.
Đó chính là kiểu áp lực rất nhiều phụ nữ trung niên đang chịu: Không chỉ làm nhiều việc mà còn mang theo một "danh sách trách nhiệm" trong đầu gần như suốt ngày.
Lily từng cố hoàn thành tất cả việc nhà vào buổi tối. Nhưng càng lớn tuổi, cô càng nhận ra cơ thể mình không thể mãi vận hành như một cỗ máy.
Cô chọn thay đổi thời gian biểu không phải để trở thành một "siêu nhân", mà để bớt cáu gắt, được đi ngủ sớm và sống dễ chịu hơn. Đó mới là điều đáng học hỏi.
Không phải ai cũng cần thức dậy lúc 4 giờ sáng. Có người phù hợp làm việc vào buổi tối, có người cần ngủ đủ 7-8 tiếng, có gia đình nên mua thêm thiết bị hỗ trợ, thuê người giúp việc nếu điều kiện cho phép hoặc đơn giản là chia việc nhà rõ ràng hơn giữa các thành viên.
Một lịch sinh hoạt tốt không phải lịch khiến bạn làm được nhiều việc nhất, mà là lịch khiến bạn không phải kiệt sức để duy trì cuộc sống bình thường.
Sau tuổi 40, có lẽ phụ nữ càng cần hiểu điều đó.
Cân bằng gia đình và sự nghiệp không có nghĩa là một mình làm tròn tất cả các vai. Đôi khi, cân bằng bắt đầu bằng việc bỏ bớt một số tiêu chuẩn, chia bớt một phần trách nhiệm và chấp nhận rằng có những ngày căn nhà không hoàn hảo.
Bởi cuối cùng, một người mẹ được nghỉ ngơi, khỏe mạnh và vui vẻ cũng quan trọng không kém một căn bếp sạch sẽ hay một bữa cơm được chuẩn bị đúng giờ.
