Theo thông tin từ Công an tỉnh Khánh Hòa, các đối tượng lừa đảo đang sử dụng một kịch bản tinh vi nhằm khai thác lòng tin giữa những người trong gia đình. Không chỉ giả mạo tên, hình ảnh và giọng nói trên Zalo, kẻ gian còn tìm cách biến một cuộc gọi có thật giữa các thành viên trong gia đình thành mắt xích của vụ lừa đảo.
Điểm đáng chú ý là người trực tiếp đề nghị chuyển tiền có thể chính là người thân của nạn nhân. Tuy nhiên, yêu cầu này đã được kẻ gian sắp đặt từ trước, trong khi tài khoản nhận tiền cuối cùng lại thuộc quyền kiểm soát của đối tượng lừa đảo.
Thủ đoạn mới: “Nhờ người thân thật chuyển tiền giúp”
Kịch bản thường bắt đầu bằng việc các đối tượng thu thập thông tin cá nhân được công khai trên mạng xã hội. Tên, hình ảnh, mối quan hệ gia đình và cách xưng hô có thể bị khai thác để tạo tài khoản Zalo giả mạo hoặc xây dựng một câu chuyện có vẻ hợp lý.
Sau khi tiếp cận nạn nhân, kẻ gian tự xưng là người thân và đưa ra một tình huống cần tiền gấp, chẳng hạn phải thanh toán một khoản chi phí hoặc xử lý công việc khẩn cấp. Để tăng độ tin cậy, đối tượng có thể sử dụng hình ảnh, thông tin đã thu thập, thậm chí công nghệ làm giả giọng nói.
Thay vì yêu cầu nạn nhân chuyển tiền trực tiếp, đối tượng hướng dẫn người này gọi cho một thành viên khác trong gia đình để nhờ chuyển khoản giúp. Kẻ gian đồng thời cung cấp sẵn số tiền, số tài khoản ngân hàng và nội dung giao dịch cần thực hiện.
Theo Công an Khánh Hòa, điểm tinh vi là thay vì yêu cầu chuyển tiền ngay, đối tượng có thể nói với nạn nhân rằng: “Em/anh/chị gọi cho người thân của mình nhờ chuyển tiền giúp, nói là đang có việc gấp.”
Trong tình huống này, người được gọi nghe đúng giọng nói của người thân và nhận yêu cầu trực tiếp từ một số điện thoại quen thuộc nên dễ dàng tin tưởng. Người gọi cũng cho rằng mình chỉ đang giúp một thành viên khác trong gia đình, vì vậy cả hai bên đều có thể không nhận ra tài khoản thụ hưởng thực chất do kẻ gian chỉ định.
Sau khi nhận được tiền, đối tượng có thể nhanh chóng rút tiền hoặc chuyển qua nhiều tài khoản khác nhằm che giấu dòng tiền. Nạn nhân ban đầu vô tình trở thành người truyền đạt yêu cầu, còn người thân được gọi là người trực tiếp thực hiện giao dịch.
Nguồn: Công an Khánh Hòa
Vì sao gọi điện xác minh vẫn chưa đủ?
Thông thường, gọi điện trực tiếp được xem là một trong những cách hiệu quả để kiểm tra yêu cầu vay hoặc chuyển tiền qua mạng xã hội. Tuy nhiên, trong thủ đoạn này, kẻ gian không ngăn cản việc xác minh mà chủ động biến chính cuộc gọi giữa người thân thành một phần của kịch bản.
Chẳng hạn, A nhận được yêu cầu từ một tài khoản giả danh người thân và được hướng dẫn gọi cho B để nhờ chuyển tiền. B nhận cuộc gọi thật từ A nên tin rằng A đang cần tiền, trong khi A lại nghĩ mình đang thực hiện yêu cầu của người thân đã liên hệ trước đó.
Như vậy, cuộc gọi giữa A và B chỉ xác nhận rằng A đang đề nghị thực hiện giao dịch. Cuộc gọi này không chứng minh được người liên hệ với A lúc đầu là người thân thật, cũng không xác nhận tài khoản nhận tiền thuộc về người đang cần hỗ trợ.
Thủ đoạn trên lợi dụng sự tin tưởng giữa những người thân trong gia đình và đặc biệt nguy hiểm ở chỗ tạo ra nhiều lớp xác nhận giả. Nạn nhân A có thể nghĩ rằng mình đã xác minh vì đã gọi trực tiếp cho người thân. Trong khi đó, người thân thật cũng tin tưởng cuộc gọi từ A nên không nghi ngờ việc chuyển tiền.
Thực tế, cuộc gọi của A cho người thân chỉ xác nhận rằng A đang yêu cầu chuyển tiền, chứ không xác nhận người đưa ra yêu cầu ban đầu là người thân thật.
Đối tượng đã khéo léo biến A thành người truyền đạt yêu cầu và khiến người thân thật tự mình thực hiện giao dịch đến tài khoản do đối tượng chỉ định.
Cần kiểm tra cả người yêu cầu, mục đích và tài khoản nhận tiền
Công an tỉnh Khánh Hòa khuyến cáo người dân không nên mặc nhiên tin vào tên tài khoản, ảnh đại diện hoặc giọng nói trong cuộc gọi. Những dữ liệu này có thể bị sao chép, giả mạo hoặc tạo ra bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo.
Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền, người dân không nên chỉ hỏi theo hướng xác nhận như “Có phải anh, chị đang cần chuyển tiền không?”. Thay vào đó, cần hỏi rõ ai là người đưa ra yêu cầu ban đầu, khoản tiền được sử dụng vào việc gì, vì sao phải chuyển cho một người khác và người nhận tiền có quan hệ như thế nào với gia đình.
Các bên cũng có thể đặt những câu hỏi riêng mà chỉ người thân thực sự biết hoặc sử dụng một kênh liên lạc quen thuộc khác để kiểm tra chéo. Nếu vẫn còn nghi ngờ hoặc số tiền lớn, việc gặp trực tiếp để xác minh sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bẫy.
Người dân cần đặc biệt thận trọng khi được yêu cầu chuyển tiền gấp vào tài khoản đứng tên một người không có quan hệ rõ ràng với người nhờ chuyển. Trước khi xác nhận giao dịch, cần kiểm tra kỹ tên chủ tài khoản, số tài khoản, ngân hàng thụ hưởng và mục đích chuyển tiền.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, người dùng nên dừng giao dịch và lưu lại toàn bộ tin nhắn, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội cùng thông tin tài khoản ngân hàng liên quan. Những dữ liệu này cần được cung cấp cho cơ quan công an để phục vụ việc xác minh và xử lý.
Theo cảnh báo của Công an tỉnh Khánh Hòa, việc gọi đúng người thân không đồng nghĩa toàn bộ câu chuyện dẫn đến yêu cầu chuyển tiền là thật. Trong các tình huống tài chính bất thường, người dân cần xác minh đồng thời danh tính người yêu cầu, lý do giao dịch và người nhận tiền cuối cùng.
Nguồn: Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Khánh Hòa.
