Khu nhà của Jayson Orvis ở Utah. Ảnh: People
Triệu phú xây khu vườn tự cung tự cấp
Trên những ngọn đồi phía trên thành phố Bountiful, bang Utah (Mỹ), triệu phú Jayson Orvis, 57 tuổi, đã xây dựng một khu vườn đặc biệt. Nơi đây không chỉ là nhà của gia đình ông mà còn được thiết kế để trở thành nơi trú ẩn cho khoảng 200 người nếu xảy ra thảm họa ngày tận thế.
Năm 2025, lần đầu tiên Orvis mở cửa khu đất rộng hơn 121 ha cho một nhóm nhỏ phóng viên tham quan.
Bên trong khuôn viên có xưởng cơ khí, nhà kính, khu chế biến thịt, kho chứa thiết bị và một kho vật tư lớn với đủ loại đồ dùng, từ sách y khoa, bộ đàm đến dụng cụ gia công đồ da. Khu căn cứ còn có kho vũ khí cùng nhiều trang thiết bị phục vụ công tác bảo vệ, theo People.
Điểm đáng chú ý nhất là khả năng tự sản xuất thực phẩm. Orvis xây dựng một khu vườn đa dạng cây ăn quả và rau củ, không sử dụng thuốc trừ sâu hay phân bón tổng hợp.
Theo ông, măng tây và quả mâm xôi nhiều đến mức gia đình không thể thu hoạch hết. Ngoài ra, khu đất còn có nguồn thực phẩm từ các loài động vật như hươu, gà tây, dê, thỏ và gà.
Để bảo đảm cuộc sống trong tình huống khẩn cấp, Orvis chuẩn bị khoảng 49,9 tấn ngũ cốc, một giếng nước ngọt và hệ thống pin năng lượng mặt trời quy mô lớn.
Ông tính toán rằng với nguồn dự trữ này cùng khả năng canh tác tại chỗ, nhóm khoảng 200 người có thể duy trì cuộc sống trong thời gian rất dài, thậm chí vô thời hạn.
Khác với hình dung thường thấy về những người chuẩn bị cho ngày tận thế, Orvis không xây dựng một hầm trú ẩn bê tông khổng lồ dưới lòng đất. Theo ông, chỉ tìm cách sống sót sau thảm họa là chưa đủ, bởi con người còn phải có khả năng duy trì cuộc sống khi bước ra khỏi nơi trú ẩn.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các công trình phòng thủ, ông muốn xây dựng một cộng đồng có thể tự sản xuất thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, tạo ra năng lượng và hỗ trợ những người xung quanh.
Trong kịch bản có ngày tận thế, khu căn cứ sẽ là nơi tập trung gia đình, bạn bè cùng nhiều người có chuyên môn, từ bác sĩ, người làm vườn, người nuôi ong đến các cựu quân nhân thuộc lực lượng đặc nhiệm. Orvis cho rằng khả năng đoàn kết và tổ chức cộng đồng mới là yếu tố quan trọng giúp con người vượt qua khủng hoảng.
Jayson Orvis cùng con gái Alex trong khu vườn trồng rau. Ảnh: People
Đam mê từ thời thơ ấu
Niềm đam mê chuẩn bị sinh tồn của ông Orvis bắt nguồn từ thời thơ ấu. Cha ông từng là lính cứu hỏa, sau đó làm nghề gia công kim loại và có thói quen chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp.
Lớn lên trong gia đình có nuôi gà, thỏ, ong và vườn rau, Orvis sớm hình thành sở thích tự cung tự cấp. Năm 15 tuổi, ông đã viết bài cho một tạp chí chuyên về kỹ năng chuẩn bị ứng phó thảm họa.
Sau khi bán công ty sửa chữa tín dụng vào năm 2010, Orvis chuyển hướng sang các hoạt động từ thiện và hỗ trợ cựu quân nhân khởi nghiệp. Trong thời gian này, ông gặp Kirkham và bắt đầu phát triển các dự án sáng tác về thế giới hậu tận thế.
Vợ ông, bà Pamela, cho biết ban đầu họ chỉ có vườn rau và kho dự trữ thực phẩm. Sau khi Orvis tìm hiểu sâu hơn về chăn nuôi và trồng trọt, gia đình dần bổ sung dê, thỏ, gà cùng nhiều hạng mục khác. Khu đất hiện có thêm vườn nho, các công trình lưu trữ thực phẩm và hồ nuôi cá hồi.
Điều đáng nói là bản thân Orvis không thực sự tin ngày tận thế sẽ xảy ra. Ông ước tính khả năng nền văn minh sụp đổ trong suốt cuộc đời mình chỉ dưới 1-2%.
Dù vậy, ông không xem hơn 10 năm xây dựng khu vườn là công sức lãng phí. Việc học cách chăn nuôi, trồng trọt, chủ động nguồn thực phẩm và cùng các con phát triển một mô hình sống bền vững đã mang lại cho gia đình ông những trải nghiệm quý giá.
“Tôi khá chắc chắn rằng thế giới sẽ không sụp đổ. Nhưng việc học cách chăn nuôi, trồng trọt và cùng các con làm tất cả những điều này thực sự tuyệt vời. Tôi không hối tiếc dù chỉ một chút”, Orvis chia sẻ.
