TS. Nguyễn Văn Đính: Thị trường bất động sản chấm dứt giai đoạn đầu cơ, doanh nghiệp phải bước vào cuộc đua nâng tầm đô thị thực chất

Giá nhà neo cao, dòng vốn ngày càng khó tiếp cận, nguồn cung liên tục được bổ sung nhưng thanh khoản vẫn chưa thể bứt phá. Thị trường bất động sản đang đối diện nghịch lý: người có nhu cầu thực ngày càng khó mua nhà, trong khi không ít chủ đầu tư loay hoay tìm đầu ra cho sản phẩm.

Theo TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), đây không đơn thuần là một nhịp trầm lắng mà là hệ quả của chu kỳ tăng trưởng nóng trước đó, đồng thời mở ra cuộc tái cấu trúc toàn diện. Bước sang năm 2027, thị trường sẽ không còn dễ dàng dành chỗ cho những cơn sóng đầu cơ, thổi giá hay tư duy phát triển bất động sản bất chấp sức mua.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 1.

Hiện thị trường bất động sản đang chững lại. Có ý kiến cho rằng chưa bao giờ thị trường bất động sản khó khăn như hiện nay. Ông đánh giá thế nào?

Đây là câu chuyện dài kỳ, xuất phát từ nhiều nguyên nhân đan xen. Sau một giai đoạn phát triển bùng nổ nhưng thiếu sự nắn chỉnh, điều tiết, giá cả tăng cao. Trong bối cảnh Nhà nước tháo gỡ những vướng mắc về thể chế, pháp luật để giải phóng nguồn lực bị ách tắc, nhiều dự án được khơi thông và đồng loạt đưa sản phẩm ra thị trường.

Tuy nhiên, thời điểm nguồn cung gia tăng cũng là lúc dòng vốn được kiểm soát chặt chẽ hơn, hướng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh bền vững. Dòng vốn khó tiếp cận, lãi suất cao khiến cả người mua nhà lẫn nhà đầu tư gặp khó khăn, trực tiếp làm giao dịch chững lại.

Bên cạnh đó, nguồn cung bung ra trên diện rộng khiến người dân và nhà đầu tư phân vân, chưa biết nên lựa chọn sản phẩm hay khu vực nào. Tâm lý chờ đợi ngày càng rõ nét.

Một vấn đề khác là cơ cấu nguồn cung lệch pha. Phần lớn sản phẩm tập trung vào phân khúc cao cấp, trong khi nhà ở xã hội và nhà ở thương mại vừa túi tiền vẫn thiếu hụt so với nhu cầu thực tế.

Nhìn lại giai đoạn trước, tôi từng ví thị trường bất động sản năm 2025 như một "con ngựa không cương", khi giá cả và hoạt động đầu tư bị cuốn theo những xu hướng, trào lưu thay vì phản ánh đúng nhu cầu thực. Không ít nhà đầu tư biết giá đã cao nhưng vẫn xuống tiền, kỳ vọng có thể bán lại cho người đến sau. Chính tâm lý này góp phần đẩy mặt bằng giá lên cao, ngày càng xa rời khả năng chi trả của người dân.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 2.

Người cần nhà ngày càng khó mua, trong khi nhiều dự án mới vẫn được tung ra với giá cao. Có phải các chủ đầu tư đang tự đẩy mình vào thế khó khi cố neo giá bán bất chấp thanh khoản suy giảm?

Ông Nguyễn Văn Đính: Vấn đề nằm ở chất lượng cơ cấu nguồn cung. Quá nhiều dự án tập trung vào phân khúc cao cấp, trong khi sản phẩm bình dân thiếu hụt. Nhiều chủ đầu tư muốn đưa dự án vào nhóm cao cấp để đạt biên lợi nhuận lớn hơn, nhưng sức cầu của phân khúc này có giới hạn. Ai cũng thích nhà đẹp, nhà sang, nhưng quan trọng là khả năng chi trả đến đâu.

Mặt khác, giá thành sản phẩm cao cấp rất khó giảm do chi phí đầu vào lớn. Mật độ xây dựng tại nhiều dự án chỉ khoảng 20-30%, phần lớn diện tích dành cho hạ tầng, tiện ích và dịch vụ. Ngay cả nhà ở xã hội, dù được miễn tiền sử dụng đất và hưởng nhiều cơ chế ưu tiên, vẫn phải chịu chi phí xây dựng, nhân công, vốn... cao. Tại Hà Nội, giá thành đã tiệm cận gần 30 triệu đồng/m2, thậm chí cao hơn.

Khi mặt bằng giá cao cấp neo ở mức cao, các phân khúc thấp cấp cũng nhìn vào đó để điều chỉnh theo, góp phần tạo ra mặt bằng giá chung rất cao.

Tuy nhiên, thị trường hiện nay đã khác. Khi nguồn cung gia tăng, người mua có nhiều lựa chọn hơn và cạnh tranh giữa các dự án ngày càng rõ nét. Giá không còn bùng lên như thời điểm khan hiếm nguồn hàng nên giới đầu cơ cũng chững lại. Đa phần thị trường hiện nay là nhu cầu thật.

Điều đó có nghĩa, chủ đầu tư không thể cứ có sản phẩm là bán được. Khả năng hấp thụ phụ thuộc vào việc sản phẩm có đáp ứng nhu cầu và khả năng chi trả của khách hàng hay không.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 3.

Nhìn vào những khó khăn hiện nay, nhiều nhà đầu tư có tâm lý bi quan. Nhưng ở chiều ngược lại, liệu đây có phải thời điểm xuất hiện những cơ hội đầu tư mới?

TS. Nguyễn Văn Đính: Tôi cho rằng thị trường vẫn có nhiều điểm sáng và cơ hội phát triển. Trước hết, lực cầu vẫn rất tốt nhờ nền tảng kinh tế tiếp tục tăng trưởng, đầu tư công, hạ tầng và phát triển đô thị được đẩy mạnh. Đây là những động lực quan trọng kéo theo dòng vốn tư nhân, việc làm, dịch chuyển dân cư và nhu cầu bất động sản tại các vùng kinh tế mới.

Bên cạnh đó, việc nhiều dự án được tháo gỡ pháp lý, nguồn cung được bổ sung sẽ tạo ra sự cạnh tranh thực chất hơn. Người mua có thêm lựa chọn, còn các chủ đầu tư buộc phải nâng cao chất lượng sản phẩm, điều chỉnh giá bán và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

Cơ hội cũng sẽ xuất hiện tại những khu vực có quy hoạch bài bản, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hình thành các trung tâm kinh tế, việc làm và dân cư mới. Tuy nhiên, cơ hội không dành cho tất cả sản phẩm và mọi chiến lược đầu tư. Nhà đầu tư phải lựa chọn đúng khu vực, đúng sản phẩm, cân đối khả năng tài chính và ưu tiên những bất động sản có giá trị khai thác thực.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 4.

Bước sang năm 2027, ông nghiêng về kịch bản nào cho thị trường?

TS. Nguyễn Văn Đính: Năm 2027 sẽ là một giai đoạn hoàn toàn mới của thị trường bất động sản. Lực cầu vẫn ở mức cao nhờ sự tăng trưởng của kinh tế. Tuy nhiên, người mua sẽ thận trọng, khắt khe hơn, ưu tiên những đô thị có chất lượng sống tốt, giá cả phù hợp và tiềm năng kinh tế, việc làm.

Điều này buộc chủ đầu tư phải thay đổi tư duy. Không thể chỉ sản xuất hàng hóa rồi tìm cách bán như trước đây, mà sản phẩm phải bám sát nhu cầu thực tế của xã hội.

Tôi cho rằng thị trường sẽ không bùng nổ, không sốt, không đẩy giá, mà sức cạnh tranh ngày càng mạnh lên. Khi có nhiều lựa chọn, khách hàng sẽ được hưởng lợi. Các chủ đầu tư phải nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện chính sách bán hàng và đưa ra mức giá phù hợp hơn.

Thị trường không nhất thiết phải tăng nóng mới là thị trường tốt. Giao dịch thực chất, sản phẩm đáp ứng nhu cầu xã hội và giá trị được xác lập dựa trên khả năng khai thác mới là nền tảng phát triển bền vững. 

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 5.

Giá nhà vẫn cao, trong khi người dân lo ngại lạm phát và tiền mất giá. Ông có lời khuyên nào cho người mua nhà giai đoạn cuối năm 2026 - 2027, đặc biệt với những người phải sử dụng đòn bẩy ngân hàng?

Ông Nguyễn Văn Đính: Thay vì chỉ kỳ vọng vào đà tăng giá, người mua và nhà đầu tư cần tính toán kỹ dòng tiền để bảo đảm khả năng trả nợ xuyên suốt quá trình vay vốn.

Nguyên tắc an toàn là không dồn toàn bộ vốn vào bất động sản. Nhà đầu tư phải cân đối tỷ trọng tài sản trong danh mục, đồng thời duy trì khoản dự trữ thanh khoản để chủ động trước biến động thị trường.

Quan trọng hơn là chọn lọc chất lượng sản phẩm. Người mua nên cân nhắc khi xuống tiền với những chung cư cũ nội đô đã quá tải, hạ tầng xuống cấp nhưng giá vẫn neo cao. Thay vào đó, nên hướng tới các dự án, đại đô thị có hạ tầng đồng bộ, tiện ích và gắn với cơ hội việc làm, phát triển kinh tế. Chọn đúng tọa độ sẽ giúp vừa bảo đảm chất lượng sống, vừa bảo toàn giá trị tài sản.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 6.

 Khi thị trường không còn dễ tăng nóng, thanh khoản phân hóa, nhà đầu tư cần thay đổi chiến lược thế nào để tránh bị chôn vốn?

Ông Nguyễn Văn Đính: Thị trường hiện nay vừa tạo ra thách thức, vừa mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư biết nắm bắt đúng thời điểm. Nếu quá chần chừ, nhà đầu tư có thể bỏ lỡ sản phẩm hấp dẫn. Sự nhanh nhạy vẫn cần thiết, nhưng quan trọng nhất là phải lựa chọn đúng.

Nhà đầu tư cần cân đối dòng tiền, lựa chọn dự án, khu vực và thời điểm đầu tư thận trọng hơn. Chiến lược lướt sóng, chạy theo đám đông hay thấy nơi nào có thông tin sốt nóng là lao vào mua để đẩy giá, thổi giá sẽ không còn hiệu quả như trước, thậm chí khiến nhà đầu tư thua lỗ hoặc bị chôn vốn.

Yếu tố quan trọng nhất lúc này vẫn là giá trị bền vững. Nhà đầu tư phải nhìn đúng bản chất cơ hội, ưu tiên sản phẩm có giá trị sử dụng thực, gắn với quy hoạch, hạ tầng và nhu cầu thực của thị trường.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 7.

Người mua ngày càng quan tâm đến chất lượng sống, tiện ích và cơ hội phát triển kinh tế thay vì chỉ tìm kiếm một nơi để ở. Theo ông, các chủ đầu tư cần thay đổi tư duy phát triển đô thị như thế nào để thích ứng với xu hướng này?

TS. Nguyễn Văn Đính: Theo tôi, các khu đô thị mới bắt buộc phải giải quyết được bài toán kép. Thứ nhất là nâng cao chất lượng sống thông qua môi trường văn minh, hệ thống tiện ích và hạ tầng đồng bộ. Thứ hai là phải tạo ra hệ sinh thái việc làm, cơ hội kinh doanh và các hoạt động kinh tế ổn định cho cư dân.

Một khu đô thị không thể chỉ có những tòa nhà đẹp, tiện ích hiện đại nhưng lại thiếu việc làm và cơ hội phát triển kinh tế. Người dân cần một nơi vừa có thể sinh sống với chất lượng tốt, vừa có thể làm việc, kinh doanh và tạo dựng cuộc sống lâu dài. Những khu đô thị đáp ứng được cả hai tiêu chí này sẽ có lợi thế trong việc thu hút cư dân và tạo ra giá trị bền vững.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 8.

Nhiều chủ đầu tư đang chuyển hướng sang phát triển các đại đô thị quy mô lớn, thay vì những dự án nhỏ lẻ. Đây có phải mô hình có lợi thế trong chu kỳ phát triển mới của thị trường bất động sản?

TS. Nguyễn Văn Đính: Những dự án nhỏ lẻ, thiếu kết nối về hạ tầng, tiện ích và hoạt động kinh tế sẽ khó tạo ra giá trị khai thác. Ngược lại, đại đô thị có không gian để quy hoạch bài bản, tổ chức các hoạt động kinh tế và hình thành hệ sinh thái phục vụ cư dân. Thậm chí, những đô thị chất lượng tại vùng ven có thể thu hút cả những người đã sở hữu nhà ở khu vực nội đô dịch chuyển tới sinh sống.

Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc dự án có quy mô lớn đến đâu, mà là khả năng tổ chức và vận hành đô thị như thế nào. Một khu đô thị muốn phát triển lâu dài phải có hạ tầng đồng bộ, tiện ích phù hợp, cộng đồng cư dân và các hoạt động kinh tế đủ sức duy trì sức sống. Nếu chỉ tập trung xây dựng nhà ở mà thiếu những yếu tố này thì rất khó tạo ra giá trị khai thác thực chất.

Thị trường bất động sản chuyển mình: Nhà đầu tư tìm cơ hội mới, doanh nghiệp chạy đua nâng tầm đô thị - Ảnh 9.

Những năm gần đây, các chủ đầu tư triển khai hàng loạt dự án, công trình mang tính biểu tượng, vươn tầm thế giới như sân vận động Trống Đồng - VinFast, ông đánh giá thế nào?

TS. Nguyễn Văn Đính: Tôi cho rằng việc các doanh nghiệp bất động sản lớn của Việt Nam đang mạnh dạn đầu tư, triển khai những công trình, dự án có quy mô mang tầm quốc tế là một tín hiệu rất đáng ghi nhận. Điều này không chỉ cho thấy sự trưởng thành về năng lực tài chính, trình độ quản trị và khả năng tổ chức triển khai dự án của các doanh nghiệp trong nước, mà còn phản ánh một bước chuyển quan trọng của thị trường bất động sản Việt Nam.

Chúng ta phải nhìn nhận rằng bất động sản không phải là một ngành kinh tế phát triển độc lập. Nó có mối liên hệ mật thiết với hàng chục ngành nghề khác, từ xây dựng, vật liệu, cơ khí, tài chính cho đến thương mại, dịch vụ và du lịch. Khi một dự án quy mô lớn được triển khai, nó có thể tạo ra công ăn việc làm, thúc đẩy đầu tư hạ tầng, thu hút dân cư, hình thành các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ mới. Từ đó, tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của cả địa phương.

Một lợi ích khác mà tôi đánh giá rất cao là những dự án mang tầm quốc tế có thể góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của bất động sản Việt Nam trên bản đồ thế giới. Khi chúng ta có những đô thị hiện đại, những công trình biểu tượng, những tổ hợp du lịch, nghỉ dưỡng hay trung tâm thương mại, dịch vụ đạt tiêu chuẩn quốc tế, khả năng thu hút các dòng vốn đầu tư, doanh nghiệp nước ngoài, khách du lịch và nguồn nhân lực chất lượng cao cũng sẽ được cải thiện.

Tôi kỳ vọng các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tạo ra những công trình lớn về quy mô, mà còn phải tạo ra những công trình lớn về giá trị kinh tế, giá trị xã hội và đóng góp cho sự phát triển đất nước. Bởi suy cho cùng, một công trình mang tầm thế giới phải được đo bằng những giá trị mà nó để lại cho nền kinh tế và các thế hệ tương lai, chứ không đơn thuần là số tiền đã bỏ ra để xây dựng.

Bài:
Tuấn Minh
Thiết kế:
Hải An