Bệnh nhân P.T.L. (51 tuổi, ngụ An Giang) nhập viện trong tình trạng trợt loét niêm mạc miệng nặng, môi đóng mài máu gây đau rát nhiều, không thể ăn uống bình thường. Trên cơ thể xuất hiện nhiều bóng nước chùng kích thước khoảng 3-4 cm² rải rác ở thân mình và lòng bàn chân. Ngoài ra, bệnh nhân còn có tổn thương mắt với kết mạc hai bên xung huyết và tổn thương niêm mạc vùng sinh dục.
Theo bệnh nhân, khoảng 3 ngày trước khi nhập viện, ông bị ngứa và đau mắt nên đến nhà thuốc gần nhà mua thuốc nhỏ mắt để sử dụng.
Bệnh nhân kể, lần đầu ông nhỏ 2 giọt vào hai mắt rồi nằm nghỉ. Khoảng 15 phút sau, ông nhỏ lần thứ hai, sau đó đi ngủ. Khoảng 30 phút sau, người bệnh tiếp tục nhỏ lần thứ ba, mỗi lần 2 giọt theo hướng dẫn sử dụng trên hộp thuốc. Khoảng 5 phút sau lần nhỏ thứ ba, ông bắt đầu cảm thấy bên trong miệng bị “rộp” lên.
“Tôi có cảm giác thuốc nhỏ mắt chảy đến đâu thì chỗ đó bị rộp lên đến đó. Ban đầu là bên trong miệng, sau đó bắt đầu chảy máu. Tôi cảm thấy bên trong miệng bị phồng rộp, lỏng lẻo nên dùng lưỡi chạm vào thì các mảng này vỡ ra. Tôi vội chạy đi súc miệng và thấy có rất nhiều máu tươi”, bệnh nhân cho biết.
Bệnh nhân dị ứng thuốc nặng điều trị tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM. (Ảnh: BVCC)
Sau khi được cấp cứu tại bệnh viện huyện, bệnh nhân được chuyển lên bệnh viện tuyến tỉnh. Tuy nhiên, sau một ngày điều trị, tình trạng không cải thiện nên gia đình tiếp tục xin chuyển đến Bệnh viện Da liễu TP.HCM.
BS CKII Nguyễn Thị Minh Anh, Phó Trưởng khoa Lâm sàng 3, Bệnh viện Da liễu TP.HCM cho biết, khi tiếp nhận, bệnh nhân có tổn thương da và niêm mạc lan rộng với trợt loét niêm mạc miệng nặng, môi đóng mài máu gây đau rát nhiều và ảnh hưởng nghiêm trọng đến ăn uống.
Bệnh nhân đồng thời có tổn thương ở mắt, niêm mạc sinh dục và nhiều bóng nước trên da. Đây là những biểu hiện điển hình của hoại tử thượng bì nhiễm độc, nhiễm trùng nặng, đe doạ tới tính mạng.
“Bệnh nhân phản ứng dị ứng thuốc nặng , thuộc hội chứng Lyell (hay còn gọi là hội chứng hoại tử thượng bì nhiễm độc) sau khi sử dụng thuốc nhỏ mắt. Đây là một phản ứng dị ứng hiếm gặp nhưng có thể diễn tiến rất nhanh, gây tổn thương da, niêm mạc và nhiều cơ quan trong cơ thể, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời”, BS Minh Anh nói.
Bệnh nhân được điều trị bằng corticoid đường toàn thân kết hợp chăm sóc tổn thương da tại chỗ, đồng thời được hội chẩn với bác sĩ chuyên khoa Mắt để điều trị các tổn thương ở mắt.
Theo BS Minh Anh, khó khăn lớn nhất trong trường hợp này là bệnh vẫn tiếp tục tiến triển mặc dù đã được điều trị ban đầu bằng corticoid toàn thân và chăm sóc hỗ trợ.
Sau vài ngày nhập viện, các tổn thương da vẫn lan rộng, xuất hiện thêm bóng nước mới, tổn thương mắt nặng hơn và bệnh nhân có biểu hiện toàn thân như mệt nhiều, khạc đàm máu. Đây là giai đoạn nguy cơ cao xảy ra các biến chứng như nhiễm trùng, mất nước, rối loạn điện giải và tổn thương đa cơ quan.
Trước diễn biến này, ê-kíp điều trị đã hội chẩn và quyết định bổ sung thuốc ức chế miễn dịch ciclosporin kết hợp kháng sinh để kiểm soát phản ứng viêm và hạn chế bệnh tiến triển nặng hơn.
Sau khoảng một tuần điều trị tích cực, tình trạng lâm sàng bắt đầu cải thiện rõ rệt, các tổn thương da dần lành, vùng trợt giảm, mắt giảm tiết ghèn, vết loét niêm mạc khô dần, bệnh nhân ăn uống được trở lại và thể trạng cải thiện.
Sau gần 3 tuần điều trị, bệnh nhân ổn định sức khỏe, không xuất hiện thêm bóng nước mới, các tổn thương da lên da non, niêm mạc miệng, môi, mắt và vùng sinh dục hồi phục tốt, có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường.
BS CKII Nguyễn Thị Minh Anh lưu ý, những người đã từng có tiền sử dị ứng thuốc, có cơ địa dị ứng hoặc đang mắc các bệnh dị ứng như hen phế quản, viêm mũi dị ứng, viêm da cơ địa... cần chủ động thông báo đầy đủ tiền sử dị ứng của mình cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi được kê đơn, tư vấn hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt.
Bác sĩ khuyến cáo, sau khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc nhỏ mắt, người dân cần đặc biệt lưu ý những biểu hiện bất thường trên cơ thể.
Các dấu hiệu như phát ban lan rộng, nổi bóng nước, đau rát da, trợt loét miệng, đỏ hoặc đau mắt nhiều hơn, tổn thương niêm mạc sinh dục, sốt, sưng môi, sưng lưỡi, khó thở hoặc mệt nhiều có thể là biểu hiện của phản ứng dị ứng thuốc nghiêm trọng.
Khi xuất hiện những triệu chứng này, người bệnh cần ngừng ngay thuốc nghi ngờ và đến cơ sở y tế để được thăm khám, điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế tổn thương lan rộng, giảm nguy cơ biến chứng và cải thiện tiên lượng.
Người dân không nên tự ý mua và sử dụng thuốc để điều trị các triệu chứng như đau mắt, đau khớp, cảm cúm hoặc sốt khi chưa được bác sĩ thăm khám.
Đặc biệt, những người từng dị ứng thuốc cần ghi nhớ tên thuốc hoặc hoạt chất gây dị ứng, đồng thời thông báo đầy đủ cho bác sĩ, dược sĩ mỗi khi khám bệnh hoặc mua thuốc để tránh sử dụng lại.
