Đại biểu Nguyễn Thị Như Quỳnh, Kỹ sư CTCP nghiên cứu, phát triển và ứng dụng robot hình người Vindynamics, đặt câu hỏi với Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải. Ảnh: VGP
Chiều 15/10, tại Hà Nội, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã dự chương trình Thủ tướng Chính phủ đối thoại với thanh niên năm 2026, với chủ đề “Phát huy vai trò thanh niên Việt Nam trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và tạo việc làm”.
Tại chương trình đối thoại, đại biểu Nguyễn Thị Như Quỳnh, Kỹ sư CTCP nghiên cứu, phát triển và ứng dụng robot hình người Vindynamics, đặt câu hỏi: “Từ thực tế công việc, cháu nhận thấy thị trường lao động đang thay đổi rất nhanh dưới tác động của AI, tự động hóa và chuyển đổi số. Nhiều công việc truyền thống thay đổi hoặc mất đi, trong khi những việc làm mới lại đòi hỏi kỹ năng cao hơn. Cháu được biết hiện nay còn khoảng 1,6 triệu thanh niên chưa có việc làm. Cháu xin hỏi Bộ trưởng Bộ Nội vụ, thời gian tới cần tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào để hỗ trợ tạo việc làm cho thanh niên?”.
Về câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, thị trường lao động của chúng ta hiện nay biến đổi rất nhanh và sâu sắc từ khoa học công nghệ.
Việt Nam hiện đang tăng tốc mạnh trong ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số; đặc biệt AI đã tác động rất mạnh mẽ đến lao động, việc làm.
Bộ trưởng cho biết, theo các nghiên cứu, phát triển của AI hiện nay đang thay đổi trình độ của người lao động, tạo ra những việc làm mới. Nhưng bên cạnh đó cũng làm khó khăn cho một bộ phận người lao động, nhất là những người lao động chưa qua đào tạo, không theo kịp tiến bộ khoa học công nghệ.
Điều này rất rõ, hiện Việt Nam còn tới 1,6 triệu thanh niên chưa có việc làm.
Người đứng đầu Bộ Nội vụ phân tích, theo báo cáo của Cục Thống kê, trong quý III/2026, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Việt Nam trong độ tuổi từ 15 - 24 tuổi chiếm 9,07% và cao hơn 4 lần so với tỷ lệ thất nghiệp chung của cả nước hiện nay (2,22%). Trong số đó, thanh niên "ba không", tức là số thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, không tham gia đào tạo, có tới 1,6 triệu người và chiếm 11,2%.
Theo Bộ trưởng, mặc dù cao như vậy, nhưng nếu so sánh với mức bình quân của toàn cầu thì vẫn thấp hơn. Cụ thể, mức bình quân của toàn cầu hiện nay với đối tượng này là tới 20%, đối với khu vực Đông Nam Á là 16%.
Việt Nam có tới 1,6 triệu thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập, không tham gia đào tạo. Ảnh minh họa
Từ đó, Bộ Nội vụ xác định có 3 nguyên nhân chính.
Thứ nhất là do cơ cấu trong đào tạo, chất lượng đào tạo của chúng ta thời gian qua còn có những hạn chế; đặc biệt là còn "lệch pha" rất lớn giữa đào tạo với nhu cầu lao động của thị trường.
Thứ hai, cơ hội tiếp cận giáo dục, tiếp cận thông tin về việc làm, nghề nghiệp của thanh niên còn hạn chế, nhất là với thanh niên vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số.
Thứ ba là một bộ phận thanh niên hiện nay còn thiếu kinh nghiệm, thiếu kỹ năng trong tiếp cận nghề nghiệp, việc làm và chưa nỗ lực trong tìm kiếm việc làm. Thậm chí, trong số đó, có một bộ phận thanh niên còn tâm lý không muốn tìm việc làm, không muốn làm việc do bảo bọc từ gia đình. Theo Bộ trưởng, đó là nguy cơ lãng phí về nguồn nhân lực trẻ, tạo áp lực cho hệ thống an sinh xã hội của chúng ta trong một thời gian dài.
Bộ Nội vụ đưa ra giải pháp cho tình trạng nhiều thanh niên “ba không”
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải phát biểu tại chương trình. Ảnh: VGP
Theo Bộ trưởng, nước ta đã nghiên cứu và có những giải pháp cơ bản như sau.
Trước tiên, giải pháp chung là phải nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, nhận thức của thanh niên về học tập, đào tạo, đặc biệt là học nghề và xác định việc làm cho chính bản thân mình. Điều này rất quan trọng, vì phải có nhận thức đúng để chúng ta có định hướng đúng.
Hai là, phải tiếp tục thực hiện đồng bộ và hiệu quả các giải pháp để phát triển kinh tế xã hội, qua đó tạo thêm nhiều việc làm mới, nhiều chỗ làm mới cho người lao động, trong đó có thanh niên. Đây là một giải pháp rất quan trọng; từ đó để phát triển kinh tế xã hội nhanh hơn, bền vững hơn, chính là tạo việc làm bền vững cho người lao động.
Ba là, phải tiếp tục đẩy mạnh đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ và kỹ năng nghề cho người lao động, trong đó có thanh niên, nhất là về công nghệ thông tin gắn với nhu cầu của thị trường lao động theo chuyển đổi số hiện nay.
Đáng chú ý, về phía Bộ Nội vụ, theo chức năng nhiệm vụ của mình, Bộ Nội vụ đang tiếp tục thực hiện 5 giải pháp.
Cụ thể, một là tiếp tục tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả các quy định, chính sách, pháp luật của Nhà nước về vấn đề lao động, việc làm.
Hai là chủ động nắm bắt, theo dõi diễn biến của thị trường lao động cả trong nước, ngoài nước để nâng cao chất lượng phân tích thông tin, dự báo thị trường lao động, xây dựng cơ sở dữ liệu về người lao động. Đồng thời, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và sàn giao dịch việc làm quốc gia để nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu lao động.
Ba là phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo để đảm bảo đào tạo, nhất là dạy nghề, luôn phải gắn với thị trường lao động.
Bộ Nội vụ là cơ quan phối hợp quản lý về lao động, việc làm nhưng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận chức năng đào tạo, trong đó có đào tạo nghề, dạy nghề. Theo Bộ trưởng, giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ phải gắn kết với nhau để đảm bảo cung - cầu lao động, đào tạo phải sát với thị trường lao động.
Bốn là chỉ đạo nâng cao chất lượng lao động thanh niên làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Cuối cùng, chỉ đạo cho các tổ chức dịch vụ việc làm công phối hợp với các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, chính quyền địa phương đẩy mạnh việc tư vấn định hướng nghề nghiệp, giới thiệu việc làm cho thanh niên, nhất là đối với học sinh sinh viên mới ra trường.
