Ban Quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng) vừa có văn bản gửi Sở Xây dựng TP.HCM liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
Theo nội dung văn bản, Ban Quản lý dự án Thăng Long cho biết hiện đang triển khai các thủ tục lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án. Sau khi báo cáo giữa kỳ được phê duyệt, ban sẽ chỉ đạo tư vấn lập hồ sơ cắm cọc giải phóng mặt bằng. Dự kiến từ quý III/2027, hồ sơ và mốc giới ngoài thực địa sẽ được bàn giao cho các địa phương để triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng.
Trên cơ sở ranh giới giải phóng mặt bằng theo thiết kế sơ bộ tại bước báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, Ban Quản lý dự án đề nghị Sở Xây dựng TP.HCM chủ động rà soát nhu cầu và triển khai các khu tái định cư, nhằm bảo đảm tiến độ tổng thể của dự án theo các nghị quyết của Chính phủ. Trong trường hợp có điều chỉnh về tiến độ, cơ quan này sẽ kịp thời thông báo để địa phương chủ động trong công tác triển khai.
Theo quy hoạch, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, được đầu tư xây dựng mới toàn tuyến đường đôi, khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, với tốc độ thiết kế lên tới 350 km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 1,713 triệu tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD.
Đối với đoạn tuyến đi qua TP.HCM, chiều dài khoảng 17 km, với phạm vi sử dụng đất dự kiến khoảng 110 ha. Hướng tuyến cơ bản đi theo hành lang cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Trong đó, đoạn từ nút giao An Phú đến vành đai 2 đã hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Tuy nhiên, đoạn từ vành đai 2 đến vành đai 3 nằm trong hành lang quy hoạch rộng 40 m, hiện trạng vẫn còn đất trống xen lẫn nhà ở, chưa được giải phóng mặt bằng. Đối với đoạn từ vành đai 3 đến hết địa phận TP.HCM (khu vực sông Đồng Nai), tuyến đường sắt sẽ đi song song với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, trong hành lang quy hoạch rộng 140 m.
Về hạ tầng phục vụ vận hành, ga Thủ Thiêm đã được xác lập trong quy hoạch với diện tích khoảng 17,3 ha. Khu vực này hiện chưa giải phóng mặt bằng, chủ yếu là đất ở và đất trống. Trong khi đó, depot Long Trường có quy mô khoảng 60,5 ha, hiện trạng là đất nông nghiệp và cũng chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng.
Trước đó vào chiều 4/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 – phiên họp đầu tiên của Chính phủ khóa XVI.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là chỉ đạo của Thủ tướng đối với Bộ Xây dựng về việc khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị đầu tư, đặc biệt là Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam và các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc.
Song song với các chỉ đạo tại phiên họp, cuối tháng 4 vừa qua, Văn phòng Chính phủ cũng đã ban hành Thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại cuộc họp về tiến độ triển khai các dự án đường sắt, trong đó trọng tâm là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các tuyến liên quan.
Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương chủ động triển khai các chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và Chính phủ, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư; thực hiện đúng thẩm quyền, tránh tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Đối với các địa phương có tuyến đi qua, công tác giải phóng mặt bằng cần được triển khai ngay sau khi Bộ Xây dựng bàn giao hồ sơ và mốc giới.
Về thể chế, Bộ Xây dựng cùng các bộ, ngành liên quan được giao tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi và hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến đầu tư, quản lý, vận hành và khai thác các dự án đường sắt, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Bộ Xây dựng được yêu cầu hoàn tất các thủ tục để lựa chọn đơn vị tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý II/2026. Các địa phương dọc tuyến cũng cần chủ động quy hoạch, nhằm khai thác tối đa hiệu quả kinh tế mà tuyến đường mang lại. Đáng chú ý, việc lựa chọn đối tác sẽ gắn với điều kiện tiên quyết là chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.
