16 năm trước, tình bạn giữa chàng trai có đôi chân khuyết tật Nguyễn Tất Minh (Thanh Hóa) và người bạn suốt mười năm cõng bạn đến trường Ngô Văn Hiếu (Thanh Hóa) là câu chuyện truyền cảm hứng cho cộng đồng về lòng nhân ái và nghị lực.
Hôm nay, câu chuyện ấy đã bước sang một chặng mới khi cả hai chàng trai đều có những bước tiến lớn trong cuộc đời. Minh ra trường với tấm bằng giỏi, còn Hiếu đã trở thành bác sĩ nội trú năm 2026 tại Đại học Y Hà Nội.
Nguyễn Tất Minh sinh ra với đôi chân và một cánh tay bị co quắp bẩm sinh. Khi lớn lên, các chi teo dần khiến việc đi lại, sinh hoạt của Minh khó khăn hơn những người cùng trang lứa.
Với một cậu bé gặp khó khăn trong việc đi lại, hành trình đến lớp không đơn giản như những người bạn khác. Suốt những năm phổ thông, người bạn cùng xóm tên Hiếu là người cõng Minh đi học.
Hai cậu bé cùng lớn lên, cùng đi qua những năm tháng học trò. Từ trường làng ở Triệu Sơn, Minh và Hiếu đã cùng nhau bước qua một chặng đường dài trước khi mỗi người bước vào một ngôi trường đại học khác nhau.
Nếu đôi chân khiến Minh gặp nhiều hạn chế trong việc đi lại thì Hiếu đã giúp cậu có thể tiếp tục đến trường. Nhưng sự giúp đỡ ấy không khiến Minh dừng lại ở việc chờ người khác giúp mình.
Điều Minh mang theo từ những năm tháng ấy không chỉ là việc được bạn cõng đến trường, mà còn là một tình bạn mà cậu luôn trân trọng.
Người bạn chưa bao giờ khiến Minh cảm thấy mình là gánh nặng
Với Minh, Hiếu không chỉ là một người bạn thân mà giống như một người anh em trong gia đình.
Hiếu đã đồng hành với Minh từ những ngày còn nhỏ, đặc biệt là khoảng thời gian Hiếu cõng Minh đến trường. Minh nói cậu rất trân trọng tình bạn này và luôn coi Hiếu là một người bạn rất đặc biệt trong cuộc đời mình.
Khi nhắc tới người bạn đã đồng hành với mình suốt những năm tháng học trò, Minh chia sẻ:
“Em nghĩ là có nói cảm ơn bao nhiêu cũng không đủ. Những việc Hiếu làm cho em có thể với Hiếu là điều rất bình thường, nhưng với em lại có ý nghĩa rất lớn.
Điều em trân trọng nhất là Hiếu chưa bao giờ khiến em cảm thấy mình là gánh nặng. Hiếu giúp em rất tự nhiên, không tính toán gì cả. Em thực sự rất biết ơn và luôn ghi nhớ những gì Hiếu đã dành cho em”.
Với Minh, đó có lẽ là điều đặc biệt nhất trong tình bạn này. Hiếu không chỉ giúp Minh đến trường. Cách Hiếu giúp đỡ một cách tự nhiên khiến Minh không cảm thấy mình khác biệt hay trở thành gánh nặng của người khác.
Ngày trước, Hiếu cõng Minh đến trường mỗi ngày. Bây giờ, mỗi người đã có một công việc và con đường riêng. Minh đã tốt nghiệp loại giỏi ngành Khoa học máy tính, trở về Thanh Hóa làm việc. Hiếu cũng tiếp tục con đường của mình và vừa trở thành bác sĩ nội trú năm 2026 tại Đại học Y Hà Nội.
“Có thể không còn gặp nhau mỗi ngày như thời đi học, nhưng tình bạn của chúng em vẫn không thay đổi. Những năm tháng hai đứa cùng nhau đi học và vượt qua khó khăn là một phần ký ức rất đặc biệt đối với em. Em nghĩ sau này dù mỗi đứa có đi đâu thì bọn em vẫn sẽ luôn là những người bạn tốt của nhau”, Minh nói.
28,1 điểm và lựa chọn bước vào Đại học Bách khoa
Hiếu có thể cõng Minh đến trường, nhưng những chặng đường phía sau, Minh vẫn phải tự đi bằng khả năng của mình. Và Minh đã chọn cách không để khiếm khuyết trở thành lý do để dừng lại.
Năm 2020, Minh trúng tuyển Đại học Bách khoa Hà Nội với 28,1 điểm tổ hợp A00, cộng 0,5 điểm ưu tiên. Hiếu nhập học ngành Y khoa, Đại học Y Dược Thái Bình, sau khi thiếu 0,25 điểm để vào Đại học Y Hà Nội.
Một người chọn Y khoa, một người đến với Khoa học máy tính. Với Minh, lựa chọn ấy ban đầu không phải một quyết định được chuẩn bị từ rất lâu.
“Việc ngày xưa em thi vào Khoa học máy tính là một sự tình cờ. Số điểm của em, em đăng ký nguyện vọng và đã trúng tuyển ngành đó. Em nghĩ đây là một ngành khá thú vị", Minh kể.
Bước vào đại học, Minh nhận ra những gì chờ mình phía trước khác xa thời phổ thông với kiến thức nhiều hơn, cách học khác hơn. Kết quả học kỳ đầu tiên của Minh đã không như kỳ vọng. Môn Đại số, Minh nhận điểm D+, mức tương đương khoảng 5-5,4 điểm. Đó là lúc nam sinh phải lựa chọn cách mình sẽ đi tiếp. Minh hạ quyết tâm sẽ lấy bằng giỏi khi ra trường.
Từ học kỳ sau, cậu thay đổi cách học: tự đọc kỹ từng phần kiến thức, làm nhiều bài tập, tìm tài liệu và đề thi trên mạng để luyện tập. Minh cũng học nhóm với bạn bè để bổ sung những phần mình còn yếu.
Sau đó, điểm số của Minh dần được cải thiện. Có học kỳ, điểm trung bình của Minh đạt khoảng 3,5/4.
Đằng sau kết quả ấy còn có một thử thách rất riêng. Ngành Khoa học máy tính đòi hỏi Minh sử dụng máy tính trong thời gian dài, trong khi cậu chỉ có thể gõ bàn phím bằng một tay.
Minh tập luyện để thích nghi. Cậu gõ chậm hơn bạn bè nhưng dần tìm được cách làm việc phù hợp với mình.
“Em tự mình thúc đẩy mình”, Minh nói khi được hỏi điều gì là động lực lớn nhất giúp cậu hoàn thành việc học.
Không có một khoảnh khắc đặc biệt nào khiến Minh thay đổi mục tiêu lấy tấm bằng giỏi. Đó là những lựa chọn nhỏ được lặp lại mỗi ngày: học thêm một phần kiến thức, làm thêm một bài tập, tập thêm cách sử dụng máy tính và tiếp tục đến lớp.
Không muốn khiếm khuyết trở thành lý do
Sau 4 năm nỗ lực, Minh tốt nghiệp loại giỏi. Minh trở về Thanh Hóa và bắt đầu công việc văn phòng do một người quen giới thiệu.
Hàng ngày, bố vẫn chở Minh đi làm. Minh thừa nhận mình vẫn cần sự hỗ trợ của gia đình trong nhiều việc. Nhưng đi làm khiến cậu có thêm một cảm giác khác: mình có thể tự đóng góp vào cuộc sống chung.
Với Minh, hoàn cảnh không phải thứ có thể lựa chọn. Nhưng cách đối diện với hoàn cảnh lại là điều mỗi người có thể quyết định.
“Em nghĩ là cuộc sống của mỗi người sẽ có những hướng khác nhau. Mình cần cố gắng nhất có thể để ít nhất là đạt được mục tiêu của mình”, Minh nói.
Khi còn đi học, mục tiêu của Minh là học thật tốt và không để những yếu tố khác làm mình sao nhãng. Khi đi làm, mục tiêu được chuyển thành hoàn thành tốt công việc được giao.
Không phải lúc nào cũng làm nhanh bằng người khác, Minh chọn cách làm tốt nhất trong khả năng của mình.
Cậu cũng không muốn được nhớ đến chỉ vì mình là một người khuyết tật đã tốt nghiệp đại học. Điều Minh muốn chinh phục tiếp theo là những kỹ năng trong công việc.
“Em cố gắng hoàn thiện tốt nhất các kỹ năng có thể." Đằng sau câu nói giản dị ấy là mong muốn được nhìn nhận bằng chính năng lực của mình.
Minh chưa muốn chia sẻ về một ước mơ xa hơn. Cậu nói nhiều hơn về cách mình muốn sống ở hiện tại: tiếp tục hoàn thiện bản thân, phát huy những điểm mạnh và dùng chúng để bù đắp cho những hạn chế.
Với Minh, bí quyết để giữ được tinh thần lạc quan là không nghĩ đến những điều tiêu cực.
“Nên cố gắng, đừng bỏ cuộc, tự tin về bản thân. Hãy cố tìm ra được những điểm mạnh của mình, phát huy để bù đắp những khiếm khuyết của mình”, Minh nhắn nhủ.
Đó cũng là cách Minh nhìn lại hành trình của chính mình. Cậu không phủ nhận những khó khăn về thể chất. Cũng không coi mình là người đặc biệt vì đã vượt qua chúng.
Từ trường làng ở Triệu Sơn, nơi một người bạn từng cõng cậu suốt 10 năm, đến giảng đường Đại học Bách khoa Hà Nội, rồi trở về quê làm việc, mỗi chặng đường đều có những người giúp Minh đi xa hơn, trong đó có bố mẹ.
“Em luôn rất biết ơn bố mẹ đã chăm sóc, yêu thương em”, Minh nói.
Nhưng giờ đây, Minh cũng đang từng bước có thể đóng góp trở lại cho gia đình. Tháng lương đầu tiên mang đến cho Minh một cảm xúc đặc biệt. “Lần nhận tháng lương đầu tiên bằng năng lực của em, cảm xúc rất khó tả. Em thấy vui sướng vô cùng”.
Minh vốn ít tâm sự, cũng không quen bày tỏ cảm xúc với bố mẹ. Cậu không kể mình đã xúc động thế nào khi nhận những đồng tiền đầu tiên từ công việc. Thay vào đó, Minh dùng một phần tiền lương đóng góp vào cuộc sống hàng ngày của gia đình, để bố mẹ bớt đi phần nào những vất vả.
Có lẽ đó là một trong những thay đổi lớn nhất sau hành trình dài của Minh: từ một cậu bé cần người khác cõng đến trường, cậu đang từng bước tìm cách tự lo cho mình và chia sẻ lại với những người đã chăm sóc mình.
Khi được hỏi giá trị nào quan trọng nhất trong cuộc đời, Minh không nói về thành tích, tiền bạc hay danh vọng. Cậu nói về nhân cách: “Em quan niệm về nhân cách của con người. Có thể nó sẽ là sự thật thà, rồi dũng cảm, tấm lòng của con người, sự chân thành của người đối với người”.
Minh đã học cách đón nhận sự giúp đỡ, nỗ lực bằng khả năng của mình và từng bước tìm cách trở nên có ích.
